Agasthyakoodam the Herbal Mountain

(The trek was in 2006 and the piece was published in Destination Kerala in the same year and later in Deccan Chronicle)
For a long time I was looking for a small cohesive group for this long cherished but much postponed trek to Agasthykoodam. Unless the fellow travelers are on the same wavelength I was sure that the three days of an otherwise heady trek to the second highest peak in Kerala, will turn disastrous. Finally two veteran journalists and two young executives of varied interests made the team perfect. Agasthykoodam is a legendary herbal mountain located 60 Kms North East of Trivandrum on the southernmost tip of the Sahya ranges. A journey to Agasthyakoodam, believed to be the abode of sage Agasthya, is a way to rejuvenate your body and soul. While it is a spiritual quest for some, for others it is a close encounter with nature at her pristine best.
We got the clearance from the Forest Department without any fuss. They had gone an extra mile in providing us with the assistance of two armed guards throughout our trek. In addition we availed the paid services of three other helpers from the local Eco Development Committee for carrying our provisions and cook for us for the next three days in the forest. The journey of around 30 km was carried out in two phases, starting from Bonacaud a sleepy tea county now in disarray. The tea estates are abandoned by the owners and the plantation workers have turned to either eco- tourism or illicit brewing for a living.To preserve the rich flora and fauna of Agasthyamala and the surrounding areas covering around 1025square kms, Agasthya Vanam Biological Park was established in 1992. The intention was to restore the degraded forests and restoring plant life. So you will get to see a large number of rare trees and exotic colorful orchids. More than two thousand varieties of rare herbs of medicinal value can be found here. Eighty percent of the plant species here are said to be unique to this region. No wonder Agasthyakoodam and its surrounding Western Ghats, constitute a complete ecosystem of bio-diversity.

We started early morning. The first phase of trekking was mainly through the plain forests and so not too strenuous. The sunrise among the hills and the trees was a glorious sight. After the first few miles we entered the dazzling grasslands dotted with trees, a welcome sight for our city-weary eyes. The elephant grass, at certain places, was as tall as ourselves and soon we realized that we should have worn full sleeves to escape their sharp blades. On the way we had to cross endless streams but the real challenges were Neyyar, Karamanayar and Vazhappinthiyar where we had to hop from rock to rock through the river bed or form a human chain to keep balance. And then there were the hills so steep that the forehead will touch the knees as you climb up and the cooling waterfalls to recharge your exhausted body and soul.

In the deep forest we met a tribal (Kani), with his companion dog, collecting herbs. He identified for us the famous herbs “Arogyapacha” “Chakkarakolli” and “Kallurukki” proven antidotes for debilitating diseases, diabetes and urinary calculus. But visitors be careful, as you are not allowed to take away any of the herbs or other forest produce. On the other hand the tribals seem to have a right for collection, may be on the confidence that they don’t exploit nature like the greedy outsider. I was told that there is a weekly market called “kanichantha” at Kottur near Vithura where the tribals sell their forest produce.

By late afternoon we reached Athirumala where there is an unmanned wireless station in a dilapidated building surrounded by a moat to dodge wild animals. Though there was a statutory warning exhibited on the building indicating its perilous condition we had no other alternative to spend the night. From Athirumala the towering summit and the surrounding mountains bathed in moonlight is a breathtaking sight. Our helpers cooked food for the night and we celebrated the evening with campfire and “Cholkazhcha” (poetry recital) from the works of Kadammanitta, Ayyappa Panicker and to top it all Agasthyahridayam of Prof.V.Madhusoodanan Nair.

The climb to the summit began early next day. It is a strenuous stretch where every step is an effort and some times one has to use all the four limbs. At one or two places there are ropes tied to huge nails driven into rocks to prop the climbers. But the efforts are amply compensated by every glance that reveals a new scene of the sweeping scenery of the mighty Sahya ranges. As one climbs the remaining stretch of the steep rocky heights, the beautiful Sahyadri panorama hosts a feast for your eyes.

Pongalappara is a halt before you reach the summit and many devotees do a ritual ‘pongala’ here. At Pongalappara we came across people coming from Tamilnadu trekking through Papanasam and Ambasamudram. In fact the eastern slope of Agasthymala stretches to Tirunelveli and the southern side to Kanyakumari districts of Tamil Nadu.

Finally the summit; at 1868 m above sea level we were walking above the clouds soaked in the ambience as time flies. There is a large sculpture of Sage Agasthya installed by Swami Vishnudevananda in the recent past. We were atop the mountain revered by both Buddhists and Hindus, believed to be the abode of the Bodhisattva Avalokitesvara as well as of the sage Agastya, a disciple of Shiva, the mythical place referred in the Tamil Sangam literature as Potalaka.

Rather reluctantly we began our trek downhill. Pechippara Dam, Tirunelveli town and Ambasamudram were clearly visible from many places. On the way down our mobiles started ringing reminding us that once again we were in the range of civilization.

How to reach Agasthyakoodam: The nearest railway station as well as airport is Tiruvananthapuram and Agasthyakoodam is located at a distance of about 80 km by road. Once you reach Tiruvananthapuram, you can avail of any local means of transportation like buses and taxis to reach Bonacaud from where the trekking starts. Forest Department gives permission to visit Agasthyakoodam only during December to April and the passes are limited.



Sponsored Post Learn from the experts: Create a successful blog with our brand new courseThe Blog

Are you new to blogging, and do you want step-by-step guidance on how to publish and grow your blog? Learn more about our new Blogging for Beginners course and get 50% off through December 10th. is excited to announce our newest offering: a course just for beginning bloggers where you’ll learn everything you need to know about blogging from the most trusted experts in the industry. We have helped millions of blogs get up and running, we know what works, and we want you to to know everything we know. This course provides all the fundamental skills and inspiration you need to get your blog started, an interactive community forum, and content updated annually.

സൗരോർജ്ജ സംവിധാനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം


alternative alternative energy blue eco

സർക്കാർ മേഖലയിൽ കാര്യമായ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം സാധിക്കാത്ത ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ കൊച്ചി വിമാനത്താവളം പൂർണ്ണമായി സൗരോർജ്ജത്തിലേക്ക് മാറി എന്നത് പ്രോത്സാഹജനകമായ വാർത്തയാണ്. വൈദ്യുതി കമ്മിയായ സംസ്ഥാനത്ത് ഒരു വലിയ ഉപഭോക്താവ് ഗ്രിഡിൽ നിന്നും വിട്ടു പോകുന്നതുമൂലം ദ്രവ ഇന്ധനം ഉപയോഗിച്ച് ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന വില കൂടിയ വൈദ്യുതി വാങ്ങാനുള്ള കെ എസ് ഇ ബി യുടെ ബാദ്ധ്യത അത്രകണ്ട് കുറയുന്നു. കൂടാതെ പരിസ്ഥിതി സൌഹൃദ പദ്ധതി എന്ന നിലയിൽ ഇതര വ്യവസായങ്ങൾക്ക് മാതൃകയും. ഇപ്പോൾ കെ എസ് ഇ ബി യിൽ നിന്നും യൂണിറ്റൊന്നിന് ശരാശരി ഏഴു രൂപയിലധികം വില നൽകി വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്ന സിയാൽ കമ്പനിക്ക് ഈ ഇനത്തിലുള്ള ചിലവും ഗണ്യമായി കുറയും. വിൻ – വിൻ  സിറ്റുവേഷൻ.

എന്നാൽ സൗരോർജ്ജ പ്ലാന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് എല്ലാ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട  ഉപഭോക്താക്കൾക്കും ലാഭകരമായ ഒരു ഇടപാട് ആയിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. ഗാർഹിക ഉപഭോക്താക്കളും ഇപ്പോൾ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മറ്റ് ക്രോസ് സബ്സിഡി ഗുണഭോക്താക്കളും ഒരു ദിവസം ശരാശരി മൂന്ന് യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കിലൊവാട്ട് ശേഷിയുള്ള ഒരു പ്ലാന്റിന് വേണ്ടി ഒരു ലക്ഷം രൂപയോളം മുടക്കുന്നത് ലാഭകരമാകുമോ എന്ന് ചിന്തിച്ചാൽ അവരെ കുറ്റം പറയാൻ ആവില്ല. എട്ടു ശതമാനം നിരക്കിലുള്ള പലിശത്തുക പോലും കിട്ടാത്ത ഒരു മുതൽ മുടക്കിന് എന്തിനു തുനിയണം. തന്നെയുമല്ല അഞ്ചു വർഷം കഴിയുമ്പോൾ ബാറ്ററികൾ മാറാൻ നല്ലൊരു തുക വീണ്ടും മുടക്കണം.

ഇന്നത്തെ വൈദ്യുതി നിരക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കണക്കാക്കിയാൽ സൗരോർജ്ജം ലാഭകരമാകുന്നത് വൻകിട  വാണിജ്യ സ്ഥാപങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ്. അവിടെയും സോളാർ പാനലുകൾ വിന്യസിക്കുന്നതിനുള്ള സ്ഥലപരിമിതി ഒരു വലിയ ഘടകം ആണ്. ഒരു മെഗാവാട്ടിന് നാലായിരം പാനലുകളോളം വേണം. വിശാലമായ മേൽക്കൂരയോ തുറന്ന പാർക്കിംഗ് ഏരിയയോ അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യ പ്രകാശം നിർബാധം ലഭ്യമായ ഉപയോഗരഹിതമായ മറ്റ് തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളോ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ മെഗാവാട്ട് തോതിലുള്ള പദ്ധതികൾ അസാധ്യമാണ്. നാലായിരം സോളാർ പാനലുകൾ വിന്യസിക്കാൻ ഏതാണ്ട് അഞ്ച് ഏക്കർ സ്ഥലം ആവശ്യമാണ്‌. ചെലവ് വീണ്ടും കുത്തനെ ഉയരും. വാണിജ്യ വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട ഉപഭോക്താക്കൾക്ക്പോലും ലാഭകരമല്ലാത്ത അവസ്ഥയുണ്ടാകും. ഉദാഹരണത്തിന് സ്ഥലവില കൂടി കണക്കിലെടുത്താൽ ഒരു മെഗാവാട്ടിന് സിയാൽ കമ്പനി മുടക്കിയ ആറ് കോടി ഏതാണ്ട് ഇരട്ടിയാകും. സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വിമാനത്താവളത്തിൽ മറ്റൊന്നിനും ഉപയോഗിക്കാൻ സാധ്യമല്ലാത്ത വിശാലമായ സ്ഥല ലഭ്യത ബുദ്ധിപൂർവ്വം അവർ ഉപയോഗിച്ചു എന്ന് കരുതിയാൽ മതി. സ്വതന്ത്രമായി സൗരോർജ്ജം ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച് കെ എസ് ഇ ബി യ്ക്ക് വിൽക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്ന സംരംഭകർ തടാകങ്ങൾ, ഉപോയാഗശൂന്യമായ മൊട്ടക്കുന്നുകൾ, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ക്വാറികൾ, അല്ലെങ്കിൽ അയൽ സംസ്ഥാനത്തെ വിലകുറഞ്ഞ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പരീക്ഷിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിൽ എത്തിക്കാനുള്ള ചിലവേറും  എന്നുമാത്രം.

കേരളത്തിൽ ചെറുകിട ഉപഭോക്താക്കൾക്കിടയിൽ സൗരോർജ്ജത്തിന് വേണ്ടത്ര സ്വീകാര്യത ലഭിക്കാതെ പോകുന്നതിന് കാരണം ഈ പ്രതികൂല സാമ്പത്തിക വശമാണ്. എന്നാൽ ഇതര പദ്ധതികൾ ഏതാണ്ട് അസാധ്യമായ സാഹചര്യത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ ഭാവി ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സ് ഇതുമാത്രമാണെന്ന് വേണം കരുതാൻ. സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്തുനിന്നും വൈദ്യുതി എത്തിക്കാനുള്ള ഇടനാഴികളുടെ പരിമിതിയും പ്രശ്നം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു. പക്ഷെ മെഗാവാട്ട് തോതിലുള്ള വൻകിട സൗരോർജ്ജ പദ്ധതികൾ ഇവിടെ പ്രയോഗികമാകുമോയെന്നു സംശയമാണ്. സ്ഥല ലഭ്യതയുടെ കുറവും, ഉയർന്ന വസ്തുവിലയും തന്നെയാണ് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ.

ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ബാറ്ററികളില്ലാത്ത, താരതമ്യേന ചിലവുകുറഞ്ഞ,  വിതരണ ശൃംഖലയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മേൽക്കൂരയിലെ ചെറുകിട പദ്ധതികളുടെ പ്രസക്തി. ഏതാണ്ട് ഒരു വർഷത്തിന് മുൻപ് തന്നെ ഇത്തരത്തിലുള്ള സോളാർ വിന്യാസത്തിന്റെ സാങ്കേതിക നിബന്ധനകൾ, നെറ്റ് മീറ്ററിംഗ്, പവർ ബാങ്കിംഗ്, അധിക വൈദ്യുതിക്ക് കെ എസ് ഇ ബി കൊടുക്കേണ്ട വില തുടങ്ങിയ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വളരെ വിശദമായ വ്യവസ്ഥകൾ വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. നിരവധി അപേക്ഷകരുണ്ടായിട്ടും ഇപ്പോഴും പത്തോളം ഉപഭോക്താക്കളെ മാത്രമേ  ശൃംഖലയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളൂ എന്നാണ് അറിയുന്നത്. ഇപ്പോൾത്തന്നെ നിരവധി ഉപഭോക്താക്കൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതും ബാറ്ററികളിൽ ഊർജം സംഭരിക്കുന്നതുമായ “ഓഫ്‌ ഗ്രിഡ്” സോളാർ എനർജി സിസ്റ്റത്തിന് പ്രോത്സാഹനം എന്ന നിലയിൽ ഒരു യൂണിറ്റ് ഉൽപ്പാദനത്തിന് ഒരു രൂപ നിരക്കിൽ കെ എസ് ഇ ബി നൽകേണ്ടതാണെന്നും കമ്മീഷൻ ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. ഇതും ഇനിയും പ്രാവർത്തികമായിട്ടില്ലെന്നാണറിയുന്നത്.

ക്ലീൻ എനർജി എന്ന നിലയിൽ സൗരൊർജ്ജത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഗുണഭോക്താക്കൾ വരും തലമുറയാണ്. സാമ്പത്തിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചിന്തിച്ചാൽ കെ എസ് ഇ ബിയും. സംസ്ഥാനത്തെ മൊത്ത ഉപഭോഗത്തിന്റെ ഒരു നിശ്ചിത ശതമാനം വൈദ്യുതി സൗരോർജ്ജമായിരിക്കണമെന്ന് നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു (റിന്യുവബിൾ പർച്ചേസ് ഓബ്ലിഗേഷൻ). അതുറപ്പാക്കിയില്ലെങ്കിൽ കെ എസ് ഇ ബി  വലിയ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത വരുത്തിവയ്ക്കും. ഇക്കാര്യത്തിൽ ഉപഭോക്താക്കളുടെ സരോർജ്ജ ഉൽപ്പാദനത്തിലെ  പങ്കാളിത്തം കെ എസ് ഇ ബി യെ വലിയതോതിൽ  സഹായിക്കും..

കൂടാതെ “മെറിറ്റ്‌ ഓർഡർ” തത്വ പ്രകാരം ഏറ്റവും വിലകൂടിയ വൈദ്യുതിയാണ് അവസാനം വാങ്ങേണ്ടതും ഉപയോഗിക്കേണ്ടതും. ആദ്യം ഒഴിവാക്കെണ്ടതും അത് തന്നെ.  ജലവൈദ്യുതി പദ്ധതികളുടെ പൂർണ നിയന്ത്രണം കെ എസ് ഇ ബിയുടെ കൈകളിലാണ്. മറ്റു പല സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുമില്ലാത്ത ഒരു മേൽക്കൈ ഈ കാര്യത്തിൽ കേരളത്തിനുണ്ട്. അത് ബോർഡ് സമർത്ഥമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുമുണ്ട്. പക്ഷെ മറ്റു നിലയങ്ങളിലെ ഉത്പ്പാദനം നിലവിലെ ചില കരാറുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. ഇന്നത്തെ നിലയിൽ കായംകുളം താപ വൈദ്യുതി നിലയത്തിലെ നാഫ്ത ഉപയോഗിച്ചുൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതിയുടെ വില യൂണിറ്റിന് ഏതാണ്ട്  ഒൻപത്  രൂപയോളം വരും. പത്തോ പതിനഞ്ചോ ഉപഭോക്താക്കൾ സൗരോർജ്ജത്തിലേക്ക്  തിരിഞ്ഞതുകൊണ്ട് കായംകുളം പോലുള്ള വില കൂടിയ വദ്യുതി ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കുന്നില്ല.

വിതരണ ശൃംഖലയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന, ഉപഭോക്താക്കളുടെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെറുകിട സൗരോർജ്ജ പദ്ധതികൾ കേരളത്തിൽ വൻതോതിൽ വരേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. അതുറപ്പാക്കേണ്ടത് കെ എസ് ഇ ബി യാണ്. എന്തുകൊണ്ടോ അടിസ്ഥാനരഹിതമായ നിരവധി ആശങ്കകൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. സൗരോർജ്ജ സംവിധാനം വൈദ്യുതിവിതരണ ശൃംഖലയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ കൈക്കൊള്ളേണ്ട സുരക്ഷാനടപടികൾ,സാങ്കേതികനിബന്ധനകൾ, അനുബന്ധ ഉപകരണങ്ങളുടെ നിലവാരം, മീറ്ററുകളുടെ പ്രവർത്തനം, കൃത്യത തുടങ്ങിയവയെ സംബന്ധിച്ചെല്ലാം തന്നെ കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി അതോറിറ്റി ചട്ടങ്ങളും വ്യവസ്ഥകളും പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കെ എസ് ഇ ബി കുറേക്കൂടി ഈ കാര്യത്തിൽ മുൻകൈ എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്‌. നടപടികൾ സുതാര്യവും ലഘുതരവുമാവണം. സംസ്ഥാന സർക്കാരും പ്രോത്സാഹന നടപടികൾ കൈക്കൊള്ളണം. കർണാടക സംസ്ഥാനത്ത് സരോർജ്ജ സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുന്ന ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് കെട്ടിട നിർമാണ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഇളവുകളുണ്ട്‌.  ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള പ്രയോജനം ഉണ്ടെങ്കിലേ ഉപഭോക്താക്കൾ ആകർഷിക്കപ്പെടുകയുള്ളൂ.പദ്ധതിവ്യാപകമാകുമ്പോൾ ഉപഭോക്താക്കളുടെ ചെറിയ ലാഭം കെ എസ് ഇ ബിയുടെ വൻ നേട്ടമായി മാറും. കേരളത്തിലെ ഊർജ്ജ മേഖലയിൽ ഒരു കുതിച്ചുചാട്ടവും.


Vietnam Cambodia -a Photo Blog

പ്രതീക്ഷയോടെ നോക്കിയിരുന്ന യാത്രയായിരുന്ന വിയറ്റ്നാം/കംബോഡിയ. യാത്രാനുഭവങ്ങളും ഒട്ടും നിരാശപ്പെടുത്തില്ല. മൂന്നു ദിവസം വിറ്റ്നാമിലും ആറു ദിവസം കമ്പോഡിയയിലും. യാത്രയുൾപ്പെടെ പത്തു ദിവസം. സിൽക്ക് എയറിൽ സിങ്കപ്പൂർ, തുടർന്ന് സിങ്കപ്പൂർ എയർ ലൈൻസിൽ ഹോ ചി മിൻ സിറ്റി (പഴയ സൈഗോൺ). “വിസ ഓൺ അറൈവൽ’ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ സന്തോഷം തോന്നുമെങ്കിലും, ഇമ്മിഗ്രേഷനിലെ നീണ്ട ക്യൂ കാണുമ്പോൾ യാത്രയ്ക്ക് മുൻപ് വിസ എടുക്കുന്ന സമ്പ്രദായം തന്നെ ഭേദം എന്ന് തോന്നും. രാവിലെ 11 മണിയോടെ എയർ പോർട്ടിൽ എത്തിയെങ്കിലും പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ ഉച്ച കഴിഞ്ഞു രണ്ടുമണി. രാവിലെ മുതൽ പ്ലക്കാർഡും പിടിച്ചു കാത്തിരുന്ന ഗൈഡ് ഒരു ബെഞ്ചിലിരുന്നു സുഖമായുറങ്ങുന്നു. പെട്ടന്നുണർന്നു വാചാലനായി. ഫ്രഞ്ച് കോളനി ചരിത്രം മുതൽ അമേരിക്കൻ നാപാം ബോംബിങ്ങിന്റെ കഥ വരെ ഹോട്ടലിൽ എത്തുന്നതിനു മുൻപ് വിവരിച്ചു. ഹോട്ടൽ മുറിയൊക്കെ നല്ല സൗകര്യം..വാല്യൂ ഫോർ മണി.

അമ്പതു അമേരിക്കൻ ഡോളർ ഡോങ് ആക്കി മാറ്റിയപ്പോൾ തന്നെ മില്യണർ ആയി. ഇന്ത്യക്കാർക്ക് കോടീശ്വരനായി ജീവിക്കാവുന്ന രാജ്യം. ഫ്രഞ്ച് ഭരണത്തിന്റെ ബാക്കി പത്രമായ നോട്ടർഡാം കത്തീഡ്രലും, പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് കെട്ടിടവും യുദ്ധസ്‌മൃതിക്കു തീർത്ത വാർ മ്യൂസിയവും എല്ലാം സഞ്ചാരികളെ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നു. ഹാനോയി ആണ് തലസ്ഥാനമെങ്കിലും സാമ്പത്തികമായും വികസന വിഷയങ്ങളിലും മുന്നിൽ ഈ തെക്കൻ നഗരം തന്നെയാണ്. രാത്രി ചന്തയാണ് സിറ്റിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം. വഴിയോര ഭക്ഷണശാലകളും ലൊട്ടു ലൊടുക്ക് സാധനങ്ങൾ വിലപേശി വാങ്ങാവുന്ന കൊച്ചു കൊച്ചു കടകളുമാണ് ബെൻ തൻ നൈറ്റ് മാർക്കറ്റിന്റെ പ്രത്യേകത.

സിറ്റിയിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് രണ്ടു മണിക്കൂറോളം യാത്ര ചെയ്യണം കു ച്ചി ഗ്രാമത്തിലെത്താൻ. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ ഒരുൾനാടൻ ഗ്രാമം പോലെ മാത്രം തോന്നും. പക്ഷെ ആ കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭൂമിക്കടിയിൽ മുഴുവൻ തലങ്ങും വിലങ്ങും തുരങ്കങ്ങളാണെന്നറിയുമ്പോൾ അദ്‌ഭുതപ്പെടും. ഒരാളിന് കഷ്ടിച്ച് മുട്ടിൽ ഇഴഞ്ഞു നീങ്ങാവുന്ന 260 കിലോമീറ്റർ തുരങ്ക ശൃംഖല. ഇടയ്ക്കിടെ ചിതൽപുറ്റുകളെന്നു തോന്നിപ്പിക്കുന്ന വെന്റിലേഷനുകൾ. പരുക്ക് പറ്റുന്നവരെ കിടത്തി ശുശ്രൂഷിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങൾ. മാസങ്ങളോളം അമേരിക്കൻ രാസ ബോംബുകളെ ഭയന്ന് ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങൾ ഉരഗങ്ങളെ പോലെ കഴിഞ്ഞ പതിയിടങ്ങൾ. ലോക സാമ്രാജ്യ ശക്തിയെ ബുദ്ധിയും നിശ്ചയദാർഢ്യവും കൊണ്ട് നേരിട്ട് തോൽപ്പിച്ച ജനതയുടെ കഥ പറയുന്ന ഭൂമിക. പാഞ്ഞു കയറുന്ന അമേരിക്കൻ സൈനികരെ എലിയെ പിടിക്കുന്നത് പോലെ കെണിയിൽ അകപ്പെടുത്തുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ ആരും മനസ്സിൽ ഇവരെ അഭിനന്ദിക്കും.

കംബോഡിയായിലെ സിയെം റീപ്പിലായിരുന്ന അടുത്ത മൂന്നു ദിവസങ്ങൾ. സൈഗോണിൽ നിന്ന് 45 മിനിറ്റു വിമാന യാത്ര. “ആങ്കർ എയർ” വിമാന കമ്പനിയുടെ “നോ ഫ്രിൽസ്” ഫ്ലൈറ്റ്. വേറൊരു രാജ്യമായതിനാൽ അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രയുടെ എല്ലാ ചിട്ടവട്ടങ്ങളും നിർബന്ധം. കമ്പോഡിയൻ വിസ നേരത്തെ തന്നെ എടുത്തിരുന്നു. വളരെ ശിൽപ്പചാരുതയോടെ നിർമിച്ച ടെർമിനൽ കെട്ടിടം. പക്ഷെ പട്ടിണി രാജ്യത്തിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷണവും ഇമ്മിഗ്രേഷനിലും കസ്റ്റംസിലും കാണാനുണ്ടായിരുന്നു. ആർത്തിയോടെ നോക്കുന്ന അധികാരികൾ. ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ദേവാലയ സമുച്ചയമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന “ആങ്കർ വാറ്റ്” ആണ് സഞ്ചാരികളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം. ഇത് കൂടാതെ അതി പുരാതന ബുദ്ധ ദേവാലയമായ “ആങ്കർ തോം” , ഇന്ത്യൻ സഹായത്തോടെ പുനർ നിർമ്മിക്കുന്ന “റ്റാ പ്രോം” ഹിന്ദു ക്ഷേത്രം, എലെഫന്റ്റ് ടെറസ്, ലെപെർ കിങ്ങിന്റെ കൊട്ടാരം അങ്ങനെ ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രം കണ്ടുതീർക്കാനാകുന്ന നിരവധി പുരാതന അവശിഷ്ടങ്ങൾ. ഹിന്ദു മതം എങ്ങനെ ഇവിടെയെത്തി, ബുദ്ധമതം അനായേസേന എങ്ങനെ ഹിന്ദു മതത്തെ തുടച്ചു മാറ്റി തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ അവശേഷിക്കുന്നു. ഒന്ന് മനസ്സിലാകും ഇവിടത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് ഒരു ഹൈന്ദവ (ഇന്ത്യൻ) മനസ്സുണ്ട്. അതിഥി ദേവോ ഭവ ..എല്ലാ അർത്ഥത്തിലും.

അടുത്ത യാത്ര കമ്പോഡിയൻ തലസ്ഥാനമായ നോംഫെന്നിലേക്കായിരുന്നു. ഉച്ചക്ക് 12 മണിക്കേയുള്ളു വിമാനം. എട്ടു മണിക്ക് തന്നെ ചെക്ക് ഔട്ട് ചെയ്തു മെക്കോങ് നദിയിലെ ഉല്ലാസ യാത്രക്ക് തയാറെടുത്തു. ചൈനയിൽ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന മെക്കോങ് ഇവിടെയെത്തുബോൾ ടോൺലെ സാപ് എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്. കലങ്ങി മറിഞ്ഞ വെള്ളം. ചെറിയ നൗകകൾ. കടവിലെ സിമന്റു തിട്ടയിൽ നിന്നും ബോട്ടിന്റെ മുൻവശത്തെ തള്ളി നിൽക്കുന്ന ഭാഗത്തേക്ക് ചാടി കയറണം . പിടിച്ചു കയറ്റാൻ ആളുണ്ടെന്നത് ധൈര്യം പകരും. ആലപ്പുഴയിലെ വഞ്ചിയാത്ര പോലെ മാത്രമേ ആദ്യം കരുതിയുള്ളെങ്കിലും അര മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞപ്പോഴേക്കും പുതിയ ദൃശ്യങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഒരു പക്ഷെ ലോകത്തു മറ്റെങ്ങും കാണാൻ കഴിയാത്ത കാഴ്ചകൾ. നദിയിൽ ഒഴുകി നടക്കുന്ന ഒരു വലിയ ഗ്രാമം. വീടുകളും, സ്‌കൂളും, ആശുപത്രിയും സഹിതം സദാ വെള്ളത്തിൽ അധിവസിക്കുന്ന ഒരു ജനാവലി. വീടുകൾക്കടുത്തുകൂടി അതിവേഗം ഓടിച്ചു പോകുന്ന സഞ്ചാരികളുടെ ബോട്ടുകളെ അത്ര സന്തോഷത്തോടെയല്ല അവർ കാണുന്നതെന്ന് മനസ്സിലായി. ഒരു കാഴ്ചവസ്തു ആകാൻ ആരും ആഗ്രഹിക്കാറില്ലല്ലോ. നാദിക്കിരുവശവും നിരവധി സ്തൂപങ്ങളും അതിനു മുകളിലായി വീടുകളുടെ കൊച്ചു മാതൃകകളും കാണാം. അതെല്ലാം പരേതാത്മാക്കളെ കുടിയിരുത്തുന്ന കുര്യാലകളാണെന്നു ഗൈഡ് പറഞ്ഞപ്പോഴാണ് മനസ്സിലായത്.

ബോട്ടിൽ നിന്നും ഇറങ്ങി നേരെ വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക്. വീണ്ടും ഒരു 45 മിനിറ്റു വിമാനയാത്ര. രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടക്കൊലകളുടെയും, നഷ്ട സ്വപ്നങ്ങളുടെയും ബാക്കിപത്രമാണ് നോം ഫെൻ പട്ടണം. സമത്വ സുന്ദര സമൂഹം സ്വപ്നം കണ്ട പോൾ പോട്ട് എന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ് നേതാവ് തലസ്ഥാനത്തെ ഉദ്യോഗസ്ഥ വൃന്ദങ്ങളെയും, ധനികരെയും വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവരെയും തിരഞ്ഞു പിടിച്ചു ബലമായി കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്ക് കായിക ജോലിക്കു പറഞ്ഞയച്ചു. മറുത്തു നിന്നവരെ നിഷ്കരുണം കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു. ഏതാണ്ട് നോം ഫെൻ പട്ടണം മുഴുവൻ ഒഴിപ്പിച്ചു. കൂട്ടം കൂട്ടമായി ജനങ്ങളെ വണ്ടികളിൽ കയറ്റി വിജന സ്ഥലങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോയി കൊന്നു കുഴിച്ചു മൂടി. പിൽക്കാലത്തു അസ്ഥികൂടങ്ങളും, തലയോട്ടികളും കുഴിച്ചെടുത്ത അങ്ങനെയുള്ള ഒരു സ്ഥലത്തെ സന്ദർശനം രക്തം മരവിപ്പിച്ച അനുഭവമായിരുന്നു. “കില്ലിംഗ് ഫീൽഡ്സ്” എന്ന് പേരിട്ടു സഞ്ചാരികൾക്കായി തുറന്നിട്ടിരിക്കുന്ന ആ വിശാല സ്മാരകം തല തിരിഞ്ഞ രാഷ്ട്രീയ വഴികളുടെ തിക്ത ഫലങ്ങൾ തലമുറകൾക്കു കാട്ടിക്കൊടുക്കുന്നു. തലയോട്ടികളും, എല്ലുകളും, കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ വസ്ത്രാവശിഷ്ടങ്ങളും, കൊല്ലാനുപയോഗിച്ച ആയുധങ്ങളെമെല്ലാം കണ്ണാടി കൂടുകളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

രാജകീയ കൊട്ടാരവും പരിസരങ്ങളും സഞ്ചാരികൾക്കു തുറന്നിട്ടിരിക്കുന്നു. മനോഹരമായ കെട്ടിട സമുച്ചയങ്ങൾ കണ്ടു തീർക്കണമെങ്കിൽ ഒരു മുഴു ദിവസം തന്നെ വേണം. നോം ഫെന്നിലും ഉണ്ട് രാത്രി ചന്ത. എല്ലായിടത്തും കമ്പോഡിയൻ റിയലിനോടൊപ്പം അമേരിക്കൻ ഡോളറും സ്വീകാര്യമാണ്. അമ്പതു ഡോളർ മാറിയാൽ ഇവിടെയും ലക്ഷാധിപതിയാകാം.

മടക്ക യാത്രയ്ക്ക് സമയമായി. നോം ഫെൻ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളം എല്ലാ വിധത്തിലും ആധുനികമാണ്. ജീവനക്കാരും സൗമ്യരും സഹായ മനസ്ഥിതിയുള്ളവരുമാണ്. കംബോഡിയ ഒരു വ്യത്യസ്ത അനുഭവമായിരുന്നു. കണ്ടിരിക്കേണ്ട രാജ്യം.

Trivandrum  International Airport Terminal 2IMG_6244


Singapore Changki Airport  Transit Terminal1


Silver Kris Lounge, Changki Airport, Singapore2


Singapore Airlines Flight from Singapore to Ho Chi Min City  – Business Class seats  1


Waiting at Ho Chi Min City Airport for Visa on Arrival2


Cu Chi Tunnel – 250 km underground tunnel system built by vietcongs to escape American bombs1

A crater formed by bombing Cu Chi by American strategic bomber B52



Vietnam War Remnants Museum1


Night Market Ho Chi Min City2


Making traditional breakfast rice dish –  something very similar to neerdosai3

Seafood – Squid (Calamari)5 (2)


Seafood – Clams5 (1)



Siem Reap AirportIMG_6412


Budhist Temple Siem Reap – devotees offering lotus flowers, fruits and burning agarbathisIMG_6444


Praying for blessings with the intervention of Buddhist monksIMG_6441


Angkor Thom – Bayon temple, Siem reapIMG_6579


Budha faces at Bayon TempleIMG_6497

Ta Prohm Temple (Angela Jolie Film “Tomb Raider” fame) renovation funded by India



Ta ProhmIMG_6538


Ta ProhmIMG_6553


Angkor Wat TempleIMG_6578

Angkor WatIMG_6563


Angkor WatIMG_6564


Apsara DanceIMG_6604


Floating Village – Tonle sap Lake, Siem ReapIMG_6656


Phnompenh, capital city of Cambodia

Royal Palace – Phnon PenhIMG_6723


A typical Khmer houseIMG_6806


Amok – a Cambodian fish dish with coconut milk served in tender coconutIMG_6420


Beef and ChickenIMG_6561


A mok snailsIMG_6852


Genocide MuseumIMG_6851


Mass gravesIMG_6837


Neatly arranged skulls of Pol Pot’s victimsIMG_6817


Departure lounge at Phnom Penh AirportIMG_6869

Psychology of Facebook


Though on Facebook since 2010 I had only a few friends till about an year ago. Being vary of requests from strangers and unfamiliar faces, I had accepted friend requests only from persons I knew well. My presence out there too was occasional. However it did not take me much time to realize that Facebook is not just an online distraction or a platform for arguments but one of the best ways to stay informed. My circle of friends on FB was slowly getting larger though I deliberately kept out acquaintances whom I could foretell by their deportment to be critical of social media for reasons ranging from inadequacy to illiteracy. Strangely enough they too are lurking there in their best of portraits living in the default position with their hyperactive amygdala. Consciously did I open the doors wider and let many in including the “amygdala type” to see how they react to causes, issues and events. Now I have a motley crowd of more than 300 friends from high school mates to senior colleagues, sanghees to kammis, sinners and saints. Me too is there more often updating my status, liking, commenting, posting and sharing.

In spite my best efforts to limit my cyber time, I get sucked in, checking my notifications, replying to comments, entering into arguments or just navigating through links.

Those people there at Facebook know how human mind works. There is specific neuropsychology that explains why so many of us are glued to Facebook. Researchers have discovered trends in the way that we conduct ourselves on Facebook that includes even lurking. Yes… there is psychology behind almost every element of the Facebook experience.

Your hostel mate in college posts old black and white photographs of your group visit to Madurai, Kodaikanal, your soft spoken colleague comes out with strong views on politics, and yet another friend posts funny animal videos. And then there is this cousin who keeps changing her profile picture. What drives people to post what they do? Researchers have concluded that there is definite relation between personality of people and their activities on Facebook.

Some of the findings are as follows:

  • Those high in openness were more likely to post updates about their intellectual interests and to use Facebook as a way to find information, with this information-seeking motive explaining their tendency to post about such topics. This suggests that for those high in openness, their Facebook activities are more about sharing information than socializing.
  • Extroverts were more likely to post about social activities and their everyday lives, and this was due largely to their desire to use Facebook as a tool for communicating with others.
  • Conscientious individuals were more likely to post updates about their children, but analysis showed it wasn’t due to a desire to communicate with friends. The researchers speculated that perhaps it was due to competitiveness over parenting.
  • Narcissists were more likely to post about their achievements, with such postings being motivated by that desire to get validation. Narcissists were also more likely to post about diet and exercise, perhaps as a way of showing how much they value physical attractiveness.

A 2010 study from Carnegie Mellon found that, when people engaged on Facebook—posting, messaging, liking, etc.—their feelings of general social capital increased, while loneliness decreased. It taps the brain’s pleasure centre. Lots of studies have worked toward figuring out what exactly goes on in our brains when we’re participating in social media—specifically, Facebook. A recent one discovered a strong connection between Facebook and the brain’s reward center, called the nucleus accumbens. This area processes rewarding feelings about things like food, sex, money and social acceptance. When we get positive feedback on Facebook, the feeling lights up this part of our brain. The greater the intensity of our Facebook use, the greater the reward.

Another fascinating study recorded physiological reactions like pupil dilation in volunteers as they looked at their Facebook accounts to find that browsing Facebook can evoke what they call flow state, the feeling you get when you’re totally and happily engrossed in a project or new skill. Researchers at the University of Arizona monitored a group of students and tracked their “loneliness levels” while posting Facebook status updates. The study found that when students updated their Facebook statuses more often, they reported lower levels of loneliness. This was true even if no one liked or commented on their posts! Researcher link the drop in loneliness to an increase in feeling more socially connected. On the other hand, when people see their social media statuses are not being engaged with as much as their peers, they can begin to feel like they don’t belong.

What happens when we do not participate. Those with low self-esteem and feeling of insecurity often are afraid to post, comment or share. They have opinions but are too conscious whether they will be bullied, ignored or ridiculed. Some of the studies have shown that Facebook could be making these people more lonely, or isolated, or jealous of all the seemingly-perfect lives we see there. This down side of Facebook seems to emerge mostly when we become passive viewers of Facebook and not a part of the experience.

Here is my final take on Facebook use. If someone can develop an appropriate algorithm where the “likes”, the subjects of links shared, and the nature of comments offered by a person are fed into, it can easily predict his religion, his political leanings, age, gender, and even his IQ levels with fairly good amount of accuracy.




Where Time stands still – Pazhaya Suriyani Pally Chengannur

Cheng Pally 2

Chengannur is the seat of one of Kerala’s most ancient Christian Churches withstanding the ravages of time. When one would look at the gawking structure with awe and wonder, he may also feel sorry that one of our great citadels of religious amity that could stand up to some of the great cathedrals of the world has been languishing in the backyard of India’s great past.

Pazhaya (ancient or old) Suriyani Pally in Chengannur, claiming to have a history of not less than 17 centuries is a beautiful structure blending the best of Christian and Hindu temple architecture, something fast disappearing from the Kerala landscape for want of care and attention. Its gopuravathil, poomukham, kalvilakku and doors and walls adorned with carved figurines including Hindu god Hanuman holding a baton speak of a bygone era when the Christians and the Hindus lived and prospered together. Historians agree that Kerala is dotted with such landmark centres of worship modeled on Hindu architecture. Take for example, the Muslim mosque at Kathiroor, near Chokli in Kannur district. It is almost a temple. Historians feel that it was originally a temple but converted into a mosque in the wake of Hyder Ali’s or Tippu’s march over Kerala in the last quarter of the 18th century. The Pazhaya Suriyani Pally in Chengannur and the Cheriya Pally in Kottayam are unique with the same architectural splendour. And both the churches have Valiya Pally at a stone’s throw distance with the Kottayam Valiya Pally belonging to the Syrian K’nanaya faction and the Chengannur Valiya Pally belonging to the Marthoma Church.

Kottayam Cheriya  Pally is a treasured possession of the Orthodox Syrian Church while the Chengannur Pazhaya Pally is co-owned by the local  Orthodox Church and the local Mathoma Church, under a Trust formed over a century back, to be exact in 1878 with the right of worship shared by them on alternate Sundays.

Fiercely Independent: Suriyani Pally, shorn of written evidences of its hoary past except perhaps the words carved on the pillars of its gopuravathil, proudly recalls the stories of its tour de resistance against foreign machinations, both from the East and the West. Throughout the centuries the church proclaimed its independence as evidenced by the formation of a Trust ratified by Travancore Royal Court and later by the High Court of Kerala.

History has it that Ivanios Yuhanon, a metropolitan from Antioch, Syria, visited Malankara in 1751 and made the western ‘malika’ (double storied building) of the Pazhya Suriyani Pally (this ‘malika’ is no more there) his home. Mar Ivanios, credited with the propagation of the liturgy of Mar Yacob in Malankara, passed away in 1794 and was interred in front of the southern ‘thronos’ (alter) of the Church.

There is legend regarding Mar Ivanios’ arrival in Chengannur. When he reached Irapuzha kadavu on River Pampa by boat, his followers took him to the Church in a procession. But the Nair chiefs of the land did not allow the procession to pass in front of the local chieftain’s palace and the procession had to take a different route. When the son of the chieftain, Vanjipuzha Chief, fell ill, the royal astrologer found that the curse of a saint had fallen on the son.  The Chief is said to have rushed to Mar Ivanios to tender an apology. The Metropolitan’s prayer is said to have rid the boy of his illness. In return, the Chief bestowed tax-free land and properties to the Church.

Tablets of History: Over 1200 tombs in the cemetery adjoining the Suriyani Pally, some of them belonging to eminent Christians, stand as  mute witness to the bygone eras when all Christians were united in Christ but fell apart for reasons purely temporal. George Joseph, once President of the Indian National Congress and his brother renowned journalist Pothen Joseph, well known cardiologist Padmashri K.M.Cherian and former  editor of Malayala Manorama Padmabhooshan K.M.Cherian were members of the church while Padmashri PM Joseph, once principal of the National Physical Education College, Gwalior, is buried here. Two tombs conspicuous by their close proximity to the Church belong to two illustrious sons of the Marthoma Church—Kottooreth Valiachan and  Kottarathil Thoma Kaseesa. Kottooreth Achan was the first translator of the Syrian liturgy to Malayalam and Thoma Kaseesa with 11 others had their famous prayer meeting on 5th September 1888 at Kadavil Malika on the banks of Pamba that ultimately resulted in the renowned Maramon Convention. Church historians claim that at the height of its glory Chenannur Pazhaya Suriyani Pally was venerated as a parent church by over 100 churches of yore.

Unique Offering: The Church is famous for the Aval Nercha (offering of sweetened rice flakes) held on every Maundy Thursday, for the last four centuries. To prepare the offering, they use a unique 8-tongued coconut scrapper made out of a single log. Another ancient church to have such a rare piece of utensil is Kuravilangadu St Mary’s.

Just opposite to the Pazhaya Suriyani Pally, the giant of a structure is fast coming up—St Ignatius Cathedral of the Orthodox Church, conspicuous for its sheer size and towering spires. One would feel sad that the centuries old Suriyani Pally is left there as a lonely sentinel to be alerted by occasional visitors except for the Mar Thoma and the Orthodox followers gathering there for worship on alternate Sundays.

(First published in destination Kerala – January 2011)

In Malacca -A Chance Encounter


Airasia’s promotional offer was too tempting to resist, just Rs.3000 from Trivandrum to Kuala Lumpur and back. Even while charting out our travel plans we had decided to take an independent route that veers away from organized tour groups and crowds. So we donned our backpacks to travel the 3000 km to Malaysia with the same ease as our last to Sholayar. The great thing about backpacking is that it makes you feel as if you are taking on the world armed with nothing more than a tooth brush and sandals. And in true spirit of an independent traveler we took to roads less traveled and dared to attempt things few people do. Our ten day itinerary included the strawberry farms of Cameron Highlands in Pahang province, rain forests of Penang Island, the UNESCO World heritage city of Malacca and a long train journey from Butterworth in the north to Johor Bahru in down south. YMCAs, budget hotels, public transport and wayside eateries added spice to the travel.100

For me this was a journey down the memory lane too, a recap of the tales I have heard as a child from my Malaysian uncles. More than a century ago quite a few of my ancestors had migrated to this part of the world in search of better pastures in the plantations of the high lands and the tin mines of Kuala Lumpur. Though many of them had returned after the world war, a few had stayed back, having settled down as devoted spouses to Malays or Chinese. Though I could not locate any of my long lost cousins, a chance encounter with Richard, a resident of the Portuguese Settlement at Malacca was an unforgettable experience.

389We were exploring the lanes and by lanes of Malacca city by foot and noticing a neat row of tiled houses with a big signboard ‘Portuguese Settlement’ we decided to go in. With picket fences, Dutch windows, and raised verandas the place reminded us of Fort Kochi in our own backyard. Leaning on the fence of one of those houses was an old man in his late sixties talking to the lady next door. He was tall and lean but the physical features were not pronounced enough to give away his racial identity. ‘Could be a Chinese, Malay, Thai or even a Tamil’ we guessed. He waved at us and we waved back. “Where are you from?” the first question was from him. On learning that we are from India there was a disarming smile on his face and on further learning that we are from Kerala, he enthusiastically retorted ‘Malayalees?’ with a sparkle in his eyes that I can never forget. The gates were wide opened for us and he made us sit comfortably in his portico. His wife Agnes was away running the boutique owned by them in the Mini market nearby. He offered us some cold drinks and took a deep puff from the cigarette he was smoking and started narrating his life story. All his three daughters were married and settled in different parts of Malaysia. He was in the Malaysian police and retired as a Superintendent of Johor Province. Most of his service was spent in correction and probation, taking care of derelict adolescents from juvenile courts. It was revealing to know from him that most of these boys and girls were from interracial homes. As if reminded of something suddenly he goes inside and returns with an old faded black and white photograph and tells us proudly that “this is my father T. Janardanan Pillai from Kerala”. He was a Chief Clerk in the Malaysian Railways, got married to a Sabah Chinese lady and had died when Richard was in school. He recalled his childhood days spent with his father when he used to tell him about the lush green paddy fields, palm fringed beaches and the much missed festivals of his homeland. Unfortunately Richard doesn’t know from which part of Kerala his father hailed, nor has any contact with anyone from his father’s land. He had never been to Kerala or India. We made a genuine offer of hosting him if he desires to come to Kerala. Tears rolled down his cheeks when he said that he was keeping this secret wish for the last fifty years. It was then that he showed us his amputated feet, a recent complication from severe diabetes grave enough to keep his wish unfulfilled.

(First published in Deccaan Chrnicle daily and later in Destination Kerala – June 2010)


And fools who came to scoff, remained to “Play”

sunset-787826_960_720എഴുപതുകളുടെ ആദ്യ പാദം. സിവിൽ സർവീസ് പഠന ലക്ഷ്യവുമായി തിരുവനന്തപുരത്തു ചേക്കേറിയ ദിനങ്ങൾ. ഐശ്ചിക വിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഇന്ത്യ ചരിത്രത്തിന്റെ മർമ്മങ്ങൾ പറഞ്ഞു തന്ന നാരയണൻ നായർ സാറിൻറെ വീട് ശാസ്തമംഗലത്തിനു സമീപം പൈപ്പിൻ മൂട് എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തെ മനോഹരമായ വയലിറമ്പത്തായിരുന്നു. പോകുന്ന വഴിയിൽ ഏതാണ്ട് ഒരുകിലോമീറ്റർ നീണ്ട കരിങ്കൽ ചുറ്റുമതിലുള്ള ഒരു വിശാല പുൽമേട് കണ്ണിൽപ്പെടും. പലപ്പോഴും ആകാംക്ഷയോടെ അവിടേക്കു എത്തിനോക്കുമ്പോൾ പ്രായമുള്ള ഏതാനും പേർ കയ്യിൽ ഒരു വടിയുമായി മെല്ലെ മെല്ലെ നടക്കുന്നത് കാണാറുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീടുള്ള അന്വേഷണത്തിലാണ് അത് “ഗോൾഫ്” എന്ന ബൂർഷ്വാ കളി അരങ്ങേറുന്ന കളിക്കളമാണെന്ന് മനസ്സിലായത്. ടീ, പാർ, ഫെയർവേ തുടങ്ങിയ ഗോൾഫുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പദങ്ങൾ മത്സര പരീക്ഷകൾക്ക് വേണ്ടി മനഃപാഠമാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും ഏതു എന്താണെന്ന് ഒരു പിടിയുമില്ലായിരുന്നു.

ശരീരം വിയർക്കാത്ത ഇതെന്തു കളി. പത്തു മുപ്പതു ഏക്കർ സ്ഥലം കുറെ പണക്കാർക്ക് മാത്രം ഉലാത്താനും കള്ളുകുടിക്കാനുമായി നീക്കി വെച്ചിരിക്കുന്ന സംവിധാനത്തോട് എന്തെന്നില്ലാത്ത അമർഷം തോന്നി. ഒട്ടും വൈകാതെ ഒരു ഇടതു പക്ഷ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ സ്വതന്ത്ര ഭാരതത്തിൽ സായിപ്പിന്റെ ഈ കളി നിരോധിക്കേണ്ടതിന്റെ അനിവാര്യതയെപ്പറ്റി ലേഖനവും അയച്ചു. കളിക്കാരുടെ കയ്യിൽ ഇരിക്കുന്ന വടി പിടിച്ചു വാങ്ങി പുറകിൽ രണ്ടു പൊട്ടിച്ചു ഇറക്കി വിടണമെന്നും പറ്റുമെങ്കിൽ അവിടെ കപ്പ നടണമെന്നും മറ്റുമുള്ള ധാർമിക രോഷ ഫാന്റസികൾ.

ഏതാണ്ട് നാല് ദശകങ്ങൾക്കിപ്പുറം ആദർശങ്ങൾക്കൊക്കെ അവധികൊടുത്ത് ഡൽഹി, കൽക്കട്ട, ചെന്നൈ വഴി ഒരു ശരാശരി മനുഷ്യനായി ഞാനും തിരികെ എത്തി – ഒരു ഗോൾഫ് പ്രേമിയായി. കറതീർന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾ കാവിയുടെ വക്താക്കൾ ആയതുപോലെ. അതെ പുൽമേട്ടിലൂടെ ഞാനും നടന്നു ഒരു വടിയുമായി. ഇടതൂർന്ന മരങ്ങളും, ദേശാന്തര പക്ഷികളും, മഞ്ഞു കണങ്ങൾ തങ്ങി നിൽക്കുന്ന പുൽത്തുമ്പുകളും, എല്ലാം അവിടെത്തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു – വെയിലറിയാതെ, മഴയാറിയാതെ വർഷങ്ങൾ പോകുവതറിയാതെ.

ഗോൾഫ് വെറും ഒരു കളിയല്ലെന്നും ശരീരവും മനസ്സും ബുദ്ധിയും ഒരു പോലെ ഒരു നിമിഷാർദ്ധത്തിൽ ഒരു പ്രവർത്തിയിൽ കേന്ദ്രീകൃതമാവേണ്ട ഏതാണ്ട് യോഗ പോലൊക്കെയുള്ള ഒരു സമ്പൂർണ സംയോജിത പദ്ധതിയുമൊക്കെയാണെന്നു കാലക്രമേണ മനസ്സിലായി. ഈ കളി നേരത്തെ തുടങ്ങാഞ്ഞതിൽ പശ്ചാത്തപിച്ച ദിവസങ്ങൾ. ഒരിക്കൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായാൽ വിട്ടുകളയാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരുപക്ഷെ മനുഷ്യൻ കണ്ടെത്തിയ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ വിനോദോപാധി. പുറത്തു നിന്ന് നോക്കുന്നവർക്ക് ഒരിക്കലും മനസിലാക്കാൻ സാധിയ്ക്കാത്ത ഒരു കീറാമുട്ടി. മനശ്ശാസ്ത്രവും, ഊർജ തന്ത്രവും, എയ്‌റോ ഡയനാമിക്‌സും ക്ഷേത്രഗണിതവും എല്ലാം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു അപൂർവ കായിക കല.

ടീ ബോക്സിൽ നിന്ന് കൊണ്ട് ആദ്യത്തെ അടിക്കു തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലൂടെ കടന്നു പോകുന്ന ചിന്തകൾ ഒന്നര ഇഞ്ച് വ്യാസം മാത്രമുള്ള ആ വെളുത്ത കൊച്ചു പന്തിന്റെ സഞ്ചാരപഥം നിയന്ത്രിയ്ക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുവാൻ ആദ്യമൊക്കെ പ്രയാസമായിരുന്നു. ലക്ഷ്യത്തിനു ഉന്നം വെച്ച് കൊണ്ട്, പാദങ്ങൾ നിശ്ചിത അകലത്തിൽ വെച്ച്, കാൽ മുട്ടുകൾ അല്പം മുന്നോട്ട് വളച്ചു, തലകുനിച്ചു, വിരലുകൾ പിണച്ചു വടിയുടെ അറ്റത്ത് ഇറുക്കിപ്പിടിച്ചു, കൈമുട്ടുകൾ വളയാതെ സാവധാനം പിന്നോട്ടെടുത്ത്, ശരീര ഭാരം ഒരു കാലിൽ നിന്ന് മറ്റേ കാലിലേക്ക് സ്ഥാനാന്തരം നടത്തി സമാന്യം വേഗത്തിൽ നിലത്ത്‌ ടീയിൽ ഇരിക്കുന്ന പന്തിനെ മുന്നോട്ടുവീശിയടിച്ചു കഴിഞ്ഞു തലയുയർത്തി നോക്കുമ്പോൾ ഫെയർവെയിലെ മനസ്സിൽ കരുതിയ ഇടത്തിൽ പന്ത് ചെന്ന് പതിയ്ക്കുന്നത് ഏതാണ്ട് ഒരു വൻ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കുന്ന സന്തോഷം പകരും.

ഒരു മനുഷ്യന്റെ തനതായ സ്വഭാവം അറിയണമെകിൽ അയാളുടെ കൂടെ ഗോൾഫ് കളിക്കണമെന്ന് പറയാറുണ്ട്. നിരാശ, അസൂയ, വൈരാഗ്യം, വാശി എല്ലാത്തിനും ധാരാളം അവസരങ്ങൾ. കളിയ്ക്കിടയിൽ കള്ളത്തരങ്ങൾ കാണിക്കാനും നിരവധി സന്ദർഭങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. പലപ്പോഴും കളിക്കാരനും ദൈവവും മാത്രം. ആ അവസരങ്ങളിലും സത്യസന്ധത പുലർത്തുകയെന്നത് ഗോൾഫിന്റെ അലിഖിത പാരമ്പര്യമാണ്. എല്ലാ നിലവാരത്തിലുള്ള കളിക്കാരെയും ഏകദേശ തുല്യതയിൽ എത്തിയ്ക്കുന്ന ഹാൻഡിക്യാപ്‌ വ്യവസ്ഥിതിയും ഗോൾഫിന്റെ പ്രത്യേകതയാണെന്നു പറയാം.എല്ലാവർക്കും സാധ്യതകൾ ഉണ്ടെന്ന ബോധം ആവേശം പകരും.ഏതു പ്രായത്തിലുള്ളവർക്കും ഇത് കളിക്കാനാവും. ടൈഗർ വുഡ്സ് രണ്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ കളി തുടങ്ങിയെങ്കിൽ നൂറു വയസ്സിനും മുകളിലുള്ള കളിക്കാരും നിലവിലുണ്ട്.

സാമാന്യ മര്യാദയുടെ നീണ്ട പട്ടിക തന്നെ ഗോൾഫിനുണ്ട്. കൂടെ കളിക്കുന്നവരുടെ ലക്ഷ്യ രേഖയിൽ ചവിട്ടാതിരിക്കുക, വഴി തെറ്റി പറക്കുന്ന പന്തുകൾ അന്വേഷിക്കാൻ കൂട്ടുകാരനെ സഹായിക്കുക , കളിക്കിടയിൽ കേടു പറ്റുന്ന പുൽത്തടങ്ങൾ പൂർവ സ്ഥിതിയിലാക്കുക കളി കഴിയുമ്പോൾ കൈ കൊടുത്തു പിരിയുക, അങ്ങനെ നിരവധി.

ഒരേ കളിസ്ഥലത്തു ഒരേ കളി തന്നെയാണ് കളിക്കുന്നതെങ്കിലും എല്ലാ ദിവസവും നമ്മെ കാത്തിരിക്കുന്നത് പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ, പുതിയ പാഠങ്ങൾ പുതിയ അവബോധങ്ങൾ. പലപ്പോഴും ഒരു ജനതയുടെ തന്നെ ഹരമായി മാറുന്ന ഈ കളി രാജ്യങ്ങളുടെ പോലും കാഴ്ചപ്പാടുകളെ കീഴ്മേൽ മറിച്ചിട്ടുണ്ട്. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗോൾഫ് കളി തുടങ്ങി വച്ച സ്കോട്ട്ലാൻഡിലെ ജെയിംസ് രണ്ടാമൻ രാജാവ് ഈ കളി നിയമം മൂലം നിരോധിച്ചെങ്കിൽ തീവ്ര ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രങ്ങളായ ചൈനയും വിയറ്റ്നാമും ഇപ്പോൾ നെൽവയലുകൾ നികത്തി ഗോൾഫ് കളിക്കളങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു.

ജീവിതവുമായി ഇത്രയധികം സമാന്തര സാദൃശ്യങ്ങൾ ഉള്ള മറ്റൊരു കളിയില്ലെന്നു തന്നെ പറയാം. ലക്ഷ്യത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുകൊണ്ടുള്ള പ്രയാണം.സന്തോഷവും ഇച്ഛാഭംഗവും ഒരേസമയം. വഴിയിലെ എല്ലാ അപകട സാധ്യതകളും അഭിമുഖീകരിക്കാതെ മാർഗമില്ല, കാടും, മേടും, കിടങ്ങും, വെള്ളക്കെട്ടുകളും സമർത്ഥമായി തരണം ചെയ്തേ ലക്ഷ്യത്തിലെത്താൻ സാധ്യമാവൂ. പന്ത് എവിടെ വീഴുന്നുവോ അവിടെ നിന്ന് തന്നെ തുടർന്നുള്ള കളി തുടരണം . വേറെ വഴിയില്ല. നേരെ അടിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാർ. കുറഞ്ഞ അടികളിൽ ലക്ഷ്യത്തിൽ എത്തുന്നവർ വിജയികളും. ഓരോ ദിവസവും പുതിയ പുതിയ വെല്ലു വിളികൾ. അടുത്ത ദിവസം എല്ലാം ശരിയാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷകൾ. അപൂർവ്വമായെത്തുന്ന നല്ല നാളുകൾ.


Oh! Calcutta


Kottayam to Kolkata is a long way. I had just finished my stint at Mahatma Gandhi University as its First Finance Officer and was repatriated to the Department of Telecommunications, Government of India who charitably posted me as Director (Finance) of Calcutta Telephones, an unappetizing concoction for any civil servant. The year was 1986 and the month December.  Calcutta telephone system was one of the worst in the country then and adding to its woes, the city was cut open through its heart to facilitate the upcoming metro. Cholbe na and gherao were generously used as effective weapons by trade unions. Those were days when one had to wait for years to get a phone connection and months to get their faulty phone repaired.  “Cable pair’’ was the rarest thing. In The Telegraph there was a daily column with a customer’s photograph and his phone number under the caption “My telephone is not working”, a free public service by the city’s most popular English daily.

Coromandel Express reaches Calcutta (as it was called then) by mid morning and on my way to the guest house I reported to the General Manager J.Basu at Telephone Bhavan, BBD Bag. But alas there was a legal impediment to my joining. The incumbent Mr.Chakraborty, an officer of the Indian Postal Service, sat tight on his seat with a stay order from the Calcutta High court allowing “staus quo till further orders”. Gleefully I welcomed the situation, now that Delhi has to give an alternate posting and there was no slot beyond Calcutta to accommodate me making any change in my favor. But this momentary sanguinity was short lived as Swaminathan, the all powerful minion from Sanchar Bhavan informed me to stay back as they are trying to vacate the stay through the Supreme Court. Thus even without any desire of my own, I had the rare privilege of becoming a party in an appeal case in the highest court of the land.

I decided to take it lying down literally. The guest room, euphemistically called Inspection Quarters, at Tiretti Bazar Telephone Exchange was cozy enough and the Calcutta Winter was not angry like Delhi. I was in no great hurry to take on the job and started enjoying the paid holiday thanks to the great Indian judiciary. Every morning I used to go to Telephone Bhawan dutifully and spend some time with Mr. Gopalan the General Manager (Operations), a humourous old gentleman with an unending stock of hilarious anecdotes.

Chakraborty, my adversary in the Court, also was extremely friendly with such an opponent least interested in winning his case. He was an interesting character who was leading some kind of an inter-religious group propagating universal love and brotherhood, a la Din-I Ilahi of Akbar the Great. St. Johns Church, the imposing grand old cathedral on Council House Street, close to the Raj Bhawan, used to open its gates for his meetings every Saturday where I was also invited. That group of people from different faiths gathered in this grand structure built by the English East India Company, talking about peace, love and brotherhood raised admiration in me about Bengalees in general and Chakraborty in particular. The proceedings were more or less similar to a Christian cottage prayer meeting with songs, prayer, a short message and a final benediction. I was highly impressed by the enlightenment of Bengalees with a very civilized mindset evolved under the influence of great reformers like Raja Ram Mohan Roy, Iswar Chand Vidyasagar, Kesub Chandra Sen  etc. and intellectual giants like Tagore and Satyajit Ray. To my surprise I found that their version of Hinduism is that of Universal religion of impersonal monotheism distinct from the pluralistic and multifaceted way Hinduism is practiced elsewhere.

Gopalan’s jokes and Chakraborty’s Din i Ilahi could not take me too far. It was already three weeks for me without any job. Exploring the city was a good way to kill time. The Chinese food market at Sunyet Sen Street close to the exchange building was a real treat in the morning, perhaps the best possible way to start the day with some outstanding refreshing and authentic homemade Chinese food. From momos, and spring rolls to sticky rice and even chicken pies, the place served amazingly sumptuous foods. The Chinese vendors, mostly women, cooked these foods at home and brought to the market early morning. Wonder whether those Chinese women are still there selling dimsums and sui mais in the China Town at Tiretti Bazar.

Later in the day I would be making my day trips in trams slowly chugging through the busy streets enjoying the old world charm of the city of joy gulping down thick sweet tea from thimble sized clay pots (bhanr) and eating lip smacking street food. On return from one of those day trips the caretaker of the Inspection Quarters informed me that the General Manager Mr.Gopalan would like me to contact him for something urgent. I rushed to meet him and with a sly smile he requested me to undertake an urgent journey along with the Welfare Officer to a far off village in 24 Parganas District beyond Diamond Harbour. The mission was simple enough of handing over the compensation payments to the families of two labourers who were asphyxiated in a cable duct the previous day. The bodies were already taken to their villages and the cremations were also over. I could never even think saying no in associating with such a pious duty but the enigmatic smile on the face of Mr. Gopalan left me puzzled. I could read a sense of guilt in the corner of his eyes.

The jeep driver Mahto was a sturdy tribal from Jharkhand who thought it his birth right to overtake all the vehicles with the strength of “Government of India” on the number plate. With the help of some local officers we could locate the houses and hand over the money to the parents of the deceased. Trouble started when we were about to leave. The small group of onlookers and neighbors soon swelled to a boisterous crowd. The Welfare Officer who had accompanied me and the alert driver smelt trouble and both of them jumped to the vehicle. I was still staying back in sympathy for the bereaved families concerned about their ramshackle houses and the poverty stricken circumstances. Without any regard for my caring sentiments Mahto pushed me inside the jeep and drove off like a race car driver.

No sooner we set off than a crowd with sticks and lathis started chasing us. After a safe distance we picked up courage to look back and lo and behold there was a tempo van full of villagers behind us baying for our blood. Fortunately their rickety vehicle was no match for Mahto and his brand new Mahendra jeep. Suddenly it dawned on me that crowd violence comes natural to rural Bengal and our escape is providential. But for the rustic common sense and the impressive driving skills of Mahato we would have been referred in the past tense now.

The next morning Mr. Gopalan the wily south Indian was all apologies as he had foreseen far worse with his long years of experience in Calcutta. For me it was a life’s lesson on many counts, a reassurance of psalms 91 “for he shall give his angels charge over thee to keep thee in all thy ways” and a caution note on taking the people you trust for granted. The incident also proved that all the sophistication, enlightenment and the universal brotherhood of Bengalees stop on the borders of Calcutta city.

Maramon- Blessed is the One who does not Stumble

1111Once again I am at Maramon. Sitting here in the crowded pandal I was wondering what brings all these people here in this sweltering heat. In the inaugural day itself the Metropolitan made it clear that it is not a revival meet as many think but more of an occasion for understanding the deeper meanings of the word of God. How many among this multitude have come with that altruistic intention in search for the ultimate truth? I am more with the jesting Pilate who asks “What is truth?” and would not stay for an answer.
So what brings ME here? Being a Syrian Christian born in a Marthoma family, the spirit of Maramon runs in the veins. I had heard my father talk about his trips to Kozhenchery by country boat from Mavelikara, listening to renowned speakers like Kagawa, the Japanese Missionary, William Mott, the Nobel Peace Prize winner and Stanley Jones the staunch Methodist. As a college student I remember roaming around the stalls and booths outside the venue and just return without ever sitting inside for two torturing hours.
Much water has flowed down the river Pamba since then. Slowly I was caught inside without ever recognizing it. It was the final day of the convention in 2004. I was there in one of those back seats. Dr.Cleophus LaRue had just concluded his phenomenal oration. The crowd was about to disperse with the customary song “sthuthippin.. sthuthippin..” Suddenly there was a cloudburst and a huge downpour. The choir smoothly changed over to “Asissam maari”(the Malayalam version of “Showers of blessing”) as if on a hint from above. And that was indeed an year of blessing for me personally. Ever since, I attended the Convention in unquestioning obedience. Just as a whole week seems to go waste without a church attendance on Sunday, the prospects of the year ahead seem to depend on your annual attendance at Maramon.
Well! My reason tells me that the Universe out there runs on the laws of physics and chemistry. Is there really a living God up there who keeps a watch over you as a loving father or a caring uncle? Is there life after death? Is there heaven and hell or a re-birth waiting for you depending on your deeds on this earth? There is little to believe that anything is left after you lose your consciousness and finally close your eyes, except as some memories of your loved ones. Are our prayers answered indubitably though we sing day in and day out to a God who is supposed to listen to your every prayer? Of course as Christians we can always find excuses for the failed prayers. Trapped in the misgivings of the past and uncertainties of future we are constantly on the lookout for citadels of refuge, clutches to support ourselves.
Though I know all the arguments to support the above rational view I still pray to my God for benevolence and peace despite the cerebral spins. Though my trust in the Lord may not be exactly like Mount Sion that abideth for ever, I love to hang on to that old God and say my daily prayers.

Post Script:

February 2018: This year too I was at Maramon and Dr. Rajkumar Ramachandran appeared to respond to my blog. Among many other things he spoke that day his reference to St.Thomas (doubting Thomas) was very much topical to me. It is true that Jesus did not answer Pilate during the trial when he raised the question “What is truth”. But in John Chapter 14 vs.6 Jesus had already answered the question to Thomas his disciple:  “I am the way the truth and the life”. Why this was specifically revealed to Thomas? According to Dr.Rajkumar, may be Jesus foresaw that Thomas was to be the apostle for India taking the gospel to the “argumentative Indians” like me.

Lady of Liberty and a few others


കണ്ടിരിക്കേണ്ട രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കും  താഴെയായിരുന്നു എനിക്ക് അമേരിക്ക. ഒരു മൂന്നാം ലോക പൗരന്റെ  അസൂയ മാത്രമെന്ന് കരുതേണ്ട. വെറും നാനൂറ്  വർഷങ്ങളുടെ മാത്രം ചരിത്രമുള്ള നാട്ടിൽ എന്ത് കാണാൻ. സായിപ്പിനെ പണ്ടേ അത്ര പിടുത്തമില്ല. ഇരുനൂറു വർഷം നമ്മളെ അടക്കി ഭരിച്ചതിന് തൊണ്ണൂറ്റിരണ്ടിലെ ആദ്യത്തെ വിദേശ യാത്രയിൽ തന്നെ ലണ്ടനിൽ ഗിറ്റാറടിച്ചു ഭിക്ഷയാചിച്ച സായിപ്പിന് ഒരു പൗണ്ട് കൊടുത്തു പകരം വീട്ടിയിട്ടുണ്ട്.  കാനഡയും ഇംഗ്ലണ്ടും ഫ്രാൻസും മറ്റു ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും കണ്ടു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അമേരിക്ക കാണാനുള്ള താല്പര്യം വീണ്ടും കുറഞ്ഞു. ഇതൊക്കെ തന്നെയല്ലേ കുത്തക മുതലാളിത്ത കോർപ്പറേറ്റ് രാജ്യമായ അമേരിക്കയുടെയും മുഖം. വൻകിട കെട്ടിടങ്ങൾ, വീതിയേറിയ തെരുവുകൾ, ഏക്കറുകളിൽ പടർന്നു കിടക്കുന്ന ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ, വളരെ മോടിയിൽ വസ്ത്രധാരണം ചെയ്ത്  ധൃതിയിൽ നീങ്ങുന്ന  ജനങ്ങളുടെ നഗരങ്ങളും, വിസ്തൃതമായ പുൽമേടുകളുള്ള നാട്ടിൻപുറങ്ങളും. നമുക്ക് നമ്മോടു തന്നെ അവജ്ഞ തോന്നുന്ന വെളുപ്പും സൗന്ദര്യവും വെടിപ്പും വൃത്തിയും.

അമേരിക്കയിൽ ഇത്  ആദ്യമല്ല. സാൻഫ്രാൻസിസ്കോയും ചുറ്റുപാടും നാല് വർഷങ്ങൾക്കുമുൻപ് കണ്ടതാണ്. അന്ന് വെറും പത്തു ദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക യാത്രയായതിനാൽ ഹോട്ടലിനു പുറത്തെ ലോകം വലുതായൊന്നും കണ്ടില്ല. പക്ഷെ അന്നത്തെ  അനുഭവം തന്നെ എന്റെ  പല സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്കും വെല്ലുവിളിയായി. ബെർക്കലി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലും പരിസരങ്ങളിലും കറുത്തവരും, മെക്സിക്കൻസും, ഏഷ്യൻ വംശജരും  ബഹു ഭൂരിപക്ഷം. വളരെ കാഷ്വൽ വസ്ത്രങ്ങളിലായിരുന്നു മിക്കവരും. അവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒന്നായി നീങ്ങാൻ  വളരെ എളുപ്പമായി തോന്നി. യൂറോപ്പിലെ പോലെ സ്വാഭിമാനം ഭീഷണിയിലാകുന്ന അവസ്ഥയേയില്ല. കൊള്ളാമല്ലോ എന്ന് തോന്നിയപ്പോഴേക്കും മടങ്ങാനുള്ള സമയമായി.

ഇത്തവണ കിഴക്കൻ തീരമായിരുന്നു.ന്യൂയോർക്,ന്യൂജേഴ്‌സി,വാഷിംഗ്‌ടൺ, പെനിസിൽവേനിയ. ഔദ്യോഗിക കെട്ടുപാടുകളൊന്നുമില്ല. യാത്രയ്ക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ള യാത്ര. ജെ എഫ് കെ വിമാനത്താവളത്തിന് പുറത്ത്  ട്രംപിന്റെ വിസ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള പ്ലക്കാർഡുകളുമായി പ്രകടനം. ഇമ്മിഗ്രേഷനിൽ എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ ഇടപെടാൻ തയ്യാറായി ഒരുകൂട്ടം നാട്ടുകാർ. ജനാധിപത്യം നൂറു ശതമാനവും അതിന്റെ ശരിയായ അർത്ഥത്തിൽ. വീണ്ടും ഇതേ ജനാതിപത്യബോധം വൈറ്റ്ഹൗസിനു മുൻപിലും കാണാനിടയായി. ട്രംപിനെതിരെ ഒരു ഒറ്റയാൾ പോരാട്ടം.

രസകരമായ നിരവധി യാത്രാഅനുഭവങ്ങളുണ്ടായെങ്കിലും നാല് സ്ത്രീകളെപ്പറ്റി പറയാതെ വയ്യ. ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് തന്നെ തുടങ്ങാം. വാൾസ്ട്രീറ്റും ഗ്രാൻഡ് സെൻട്രലും, ബ്രോഡ്‍വെയും, ടൈം സ്ക്വയറും, ബ്രൂക്ലിൻ  ബ്രിഡ്ജും എല്ലാം നടന്നു തന്നെ കണ്ടു. എമ്പയർ സ്റ്റേറ്റ് ബിൽഡിംഗ് ആണ് അടുത്തത്. ടിക്കറ്റ് എടുക്കാൻ തന്നെ നീണ്ട ക്യൂ. ഓൺലൈനിൽ ടിക്കറ്റ് എടുത്തവർ ക്യൂ മറികടന്നു പോകുന്നു. ഒരു മണിക്കൂറെങ്കിലും ക്യൂവിൽ തന്നെ നിൽക്കണം. ആളൊന്നിന് എൺപതു ഡോളർ. ഞങ്ങൾ ഏഴു പേർക്ക് 560 ഡോളർ. നല്ലൊരു തുക. നീണ്ട ക്യൂവും. വിട്ടുകളയാമെന്നു കരുതിയപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് പ്രായമുള്ള കറുത്ത വർഗക്കാരി ഒരു സെക്യൂരിറ്റി വനിത പുറകിൽനിന്നു ചോദിക്കുന്നു “ഹൌ മെനി ഓഫ് യു”. അഞ്ഞൂറ്റി അറുപത്  ഡോളർ കൊടുക്കാൻ കൊടുക്കാൻ പേഴ്സ് തുറന്നപ്പോൾ അവർ വീണ്ടും പറഞു “വെയിറ്റ്…. ടു സീനിയർസ്, ടു ചിൽഡ്രൻ, ത്രീ അഡൾട്സ്”  ഏറ്റവും ചെറിയ കുട്ടി അലാന    പറഞ്ഞു. “ഐ ആം ഫിഫ്റ്റീൻ”. സത്യം പറഞ്ഞ അവളെ ചേർത്തു പിടിച്ചു അവർ പറഞ്ഞു ദൈവം നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. ഇരുനൂറ്റിഅന്പതു ഡോളർ മാത്രം ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് വാങ്ങി ഏഴു ടിക്കറ്റും തന്നു ഞങ്ങളെ ഏറ്റവും മുന്പിലെത്തിച്ചു തന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല ഒരു മൂന്നു തവണയെങ്കിലും വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചു “May God Bless.” മനസ്സിന് കുളിരു പകർന്ന അനുഭവം.

രണ്ടു സ്ത്രീകളെ കണ്ടത് വാഷിങ്ടണിൽവെച്ചായിരുന്നു. ഒരാൾ ഞങ്ങൾ തങ്ങിയ ഹിൽട്ടൺ ഹോട്ടലിലെ പരിചാരിക. ബ്രേക്ക് ഫാസ്റ്റ് മുറിയിലാകാമെന്നു കരുതി റൂം സർവീസ് ഓർഡർ ചെയ്തു കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങളോടൊപ്പം അടുത്ത മുറിയിലുണ്ടായിരുന്ന നിലീനയുമെത്തി. ബ്രേക്ക് ഫാസ്റ്റ് ട്രേ മേശയിൽ വച്ച് ബില്ല് ഒപ്പിടിച്ചു മടങ്ങാനൊരുങ്ങിയ പരിചാരികയുടെ ചോദ്യം അപ്രതീക്ഷിതമായിരുന്നു.  “Are you orthodox christians?” ഞാൻ സത്യത്തിൽ ഞെട്ടിപ്പോയി. നിലീനയുടെ ടീഷർട്ടിൽ എഴുതിയിരുന്ന St.Thomas Syrian Orthodox Church, Delaware എന്നുള്ളത് പിന്നീടാണ് ശ്രദ്ധിച്ചത്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും പുരാതനവും സത്യവിശ്വാസം കാത്തു സൂക്ഷിക്കുന്നതും ഓർത്തഡോൿസ് സഭയാണെന്നും മറ്റുള്ളതെല്ലാം അതിൽ നിന്ന് പൊട്ടി പുറപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണെന്നും വെറും അഞ്ചു മിനിറ്റ് കൊണ്ട് അവർ സമർത്ഥിച്ചു.  എത്യോപ്യൻ ഓർത്തഡോൿസ് വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട അവരുടെ ആവേശത്തിന്റെയും സന്തോഷത്തിന്റെയും യുക്തി മനസ്സിലാക്കാൻ കുറെ പാടുപെട്ടു.   ഒരു ഓർത്തഡോൿസ്കാരിക്ക് ഓർത്തഡോൿസ്കാരെ കണ്ടപ്പോഴുണ്ടായ സന്തോഷം. അടുത്ത ദിവസം റൂം ഒഴിഞ്ഞു ലഗേജ് ഒക്കെ ലോബിയിൽഎത്തിച്ചു മടങ്ങാനൊരുങ്ങുമ്പോൾ അവർ ഓടിവന്നു വീണ്ടും കുശലം പറഞ്ഞു കണ്ണ് തുടച്ചാണ്‌ പിരിഞ്ഞത്.

ഞായറാഴ്ച വാഷിങ്ടണിൽ നിന്ന് മടക്കം. ലിങ്കൺ മെമ്മോറിയൽ, വാഷിംഗ്‌ടൺ മെമ്മോറിയൽ  സ്മിസ്തോണിയൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങി ഇനിയും കാണാൻ പലതും ബാക്കി. തലേ രാത്രിയിലെ കോരിച്ചൊരിഞ്ഞ മഴയിൽ നിന്നും അവധി ദിവസത്തെ ആലസ്യത്തിൽ നിന്നും ഉണർന്നു വരുന്ന പട്ടണം. വണ്ടി ദൂരെയെവിടെയോ പാർക്ക് ചെയ്തിട്ട് ഞങ്ങൾ നടപ്പു തുടങ്ങി. കുറെ ദൂരം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഒപ്പം ദാഹവും കൂടി. വഴിയോരത്ത് ഒരു പെട്ടിക്കട. നിറഞ്ഞ ചിരിയുമായി സ്വാഗതം ചെയ്ത മദാമ്മയെ കണ്ടപ്പോൾ തന്നെ പകുതി ദാഹം തീർന്നു.  വെള്ളവും ലെമണേഡും കോളയും മറ്റും വാങ്ങി. “Nine Fifty. Give me nine”. ചോദിക്കാതെ തന്നെ ഡിസ്‌കൗണ്ട്.തുടർന്ന് കുശലാന്വേഷണം. തീർന്നില്ല പോകാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ ഒരു കൈ നിറയെ ചോക്ലേറ്റ് വാരി തന്നിട്ട് പറഞ്ഞു. “ഹാവ് എ നൈസ് ഡേ’ . She really made our day.

നാലാമത്തെ സ്ത്രീ നാട്ടുകാരി തന്നെ. രണ്ടാം തലമുറ ഇന്ത്യക്കാരി. ഗുജറാത്തി. ഡോ. യശോധര കുമാർ. ന്യൂജേഴ്സിയിലെ നിലീനയുടെ വീട്  കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്ന ഞങ്ങളുടെ യാത്രകളൊക്കെ. വിൽ‌സൺ മൻഹാട്ടനിൽ വലിയ ഒരു ബാങ്കിങ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കമ്പനിയുടെ സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്. ഞങ്ങളുടെ സന്ദർശനം കണക്കിലെടുത്തു മിക്കവാറും “വർക്കിംഗ് ഫ്രം ഹോം” . മടക്കയാത്രയ്ക്ക് രണ്ടു ദിവസം മുൻപ് ഭാര്യയ്ക്കു കലശലായ പല്ലു വേദന. ഞങ്ങളുടെ ട്രാവൽ ഇൻഷുറൻസിൽ ദന്ത രോഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല. ആന്റി ബിയോട്ടിക്‌സ് തൽക്കാല കഴിച്ചു തുടങ്ങിയാൽ ആശ്വാസം കിട്ടുമെന്നറിയാം. പക്ഷെ അവിടെ പ്രെസ്ക്രിപ്ഷൻ ഇല്ലാതെ ആന്റിബിയോട്ടിക്‌സ് വാങ്ങാനും സാധ്യമല്ല. നാട്ടിലെ ദന്ത ഡോക്ടറുമായും ബന്ധപ്പെട്ടു. ആന്റി ബിയോട്ടിക്‌സും വേദന സംഹാരികളുമൊക്കെയായി ഒരാഴ്ച തട്ടിക്കൂട്ടി നാട്ടിൽ വരാനായിരുന്നു ഉപദേശം. അമേരിക്കയിൽ ദന്ത ഡോക്ടറുടെ അപ്പോയ്ന്റ്മെന്റ് കിട്ടാൻ തന്നെ ദിവസങ്ങളെടുക്കും. തന്നെയുമല്ല നല്ല ബില്ലുമാകും. ഒരു മണിക്കൂർ ഡ്രൈവ് ചെയ്തുപോയാൽ വിൽ‌സന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ ഭാര്യ ഒരു ഡോക്ടറുണ്ട് . അവരുടെ പക്കൽ നിന്നും ആന്റിബിയോട്ടിക്സിന്റെ പ്രെസ്ക്രിപ്ഷൻ വാങ്ങാം  എന്ന് കരുതിയിരിക്കുമ്പോളാണ്. നിലീന റോബിൻസ്‌വില്ലിലെ ദന്ത ഡോക്ടർമാരുടെ എല്ലാം ഫോൺ നമ്പറുകൾ തപ്പിയെടുത്തത്. ആദ്യത്തെ നമ്പറിൽ തന്നെ വിളിച്ചു. ഡോ.യശോധര കുമാർ. പന്ത്രണ്ടു മണിക്ക് സമയം തന്നു. ആധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ ഉള്ള കൺസൾട്ടിങ് സംവിധാനം. റിസെപ്ഷനിസ്റ് വിവിധ ഫാറങ്ങളൊക്കെ പൂരിപ്പിച്ചു വാങ്ങി. ഒരസുഖവുമില്ലെന്നു, ഒന്നിനും അല്ലെർജിയില്ലെന്നുമൊക്കെ സമ്മതിച്ചു ഒപ്പിട്ടു  കൊടുത്തു. കൃത്യം പന്ത്രണ്ടു മണിക്ക് തന്നെ ഞങ്ങളെ വിളിച്ചു. ഡോ.യശോധര  പുഞ്ചിരിയോടെ കാര്യങ്ങളൊക്കെ തിരക്കി. ഇൻഷുറൻസ് ഇല്ലെന്നുള്ള കാര്യവും, ഉടനെയുള്ള  മടക്കയാത്രയുടെ വിവരവും ആദ്യമേ തന്നെ പറഞ്ഞു.എക്സ്റേ എടുത്തു, ഇൻഫെക്ഷൻ ഡ്രയിൻ ചെയ്തു, മരുന്നുകൾക്കും കുറിപ്പെഴുതി. ഏതാണ്ട് ഒരു മണിക്കൂർ പരിശോധനസമയം. ഇരുനൂറു ഡോളറെങ്കിലും പ്രതീക്ഷിച്ചു. കൗണ്ടറിലെത്തിയപ്പോൾ ബില്ല് തന്നു. നൂറ്റിരുപതു ഡോളർ. പക്ഷെ നൂറു ശതമാനം ഡിസ്‌കൗണ്ട് .പൂജ്യം ബിൽ. വിശ്വസിക്കാനായില്ല. നന്ദി പറയാൻ വീണ്ടും ഞങ്ങൾ ഡോ. യശോധാരയെക്കണ്ടു. നിരായുധരാക്കുന്ന ചിരിയോടെ അവർ പറഞ്ഞു. “That’s OK. I can understand”. ഇങ്ങനൊരു ദന്ത ഡോക്ടറെ നാട്ടിൽ കണ്ടുകിട്ടുന്ന കാര്യം സംശയമാണ് .

ഈ അനുഭവങ്ങളൊക്കെ പഠിപ്പിച്ചത് ഈ രാജ്യത്തിന്റെ  സംസ്കാരമാണ്. സ്വാഗതത്തിന്റെ വിളക്കേന്തി നിൽക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രതിമയും വിളിച്ചോതുന്നത് മറ്റൊന്നല്ല. അതും ഒരു സ്ത്രീയുടെ പ്രതിമ ആയതു യാദൃശ്ചികമാവാം. ആ പ്രതിമയുടെ പീഠത്തിൽ  അമേരിക്കൻ ജൂത കവയിത്രി എമ്മ ലാസറസിന്റെ കവിത ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

“പുരാണ സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്കു പറയാൻ വീരകഥകളുണ്ടാവാം

വൻകരകളെ കാൽകീഴിൽ ഒതുക്കുന്ന കൊളോസസ്സുകൾ ഉണ്ടാവാം

പക്ഷെ ഇവിടെ, ഈ തീരത്ത്  കൈവിളക്കുമായി  നിൽക്കുന്ന ഈ ശക്തി ദേവത, ഭ്രഷ്ടരാക്കപ്പെട്ടവരുടെ, പടിയടക്കപ്പെട്ടവരുടെ ഈ അമ്മ

ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന  വെളിച്ചം  നിങ്ങളുപേക്ഷിച്ച ക്ഷീണിതർക്കാണ്

സ്വാതത്ര്യം കൊതിയ്ക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ അടിമവർഗത്തിനാണ്

കടൽക്കാറ്റുലച്ച നിങ്ങളുടെ അശരണരരെ  എനിക്ക് തരിക

ഈ സ്വർണ കവാടത്തിൽ എന്നും ഞാൻ വെളിച്ചവുമായുണ്ടാവും.”

ട്രംപിനെപ്പോലുള്ളവർ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ അന്തസത്ത മാറ്റി മറിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല.